DAILY NATION

Jinsi Rwanda Ilivyokomesha Kundi la Uhalifu wa Mtandaoni la Kenya, Forkbombo

Jumapili, Julai 25, 2021

Na Brian Wasuna
Nation Media Group

Kundi hatari la uhalifu wa mtandaoni, Forkbombo, lilipohamia Rwanda, mamlaka za usalama tayari zilifahamu mbinu zao. Walikuwa wamesubiri kwa uvumilivu na hatimaye walifanikiwa kuwatia nguvuni washukiwa 12.

Kampuni ya usalama wa mtandao, OnNet Africa, pia ilichangia kukomesha enzi ya utawala wa Forkbombo kwa kushirikiana na mamlaka husika kwa miaka mingi, jambo lililowafanya wahalifu hao kuwa rahisi kutabirika.

Washukiwa hao 12 walikamatwa Rwanda mnamo 2019 na wiki mbili zilizopita, mahakama ya Rwanda ikawahukumu kifungo cha miaka nane jela na faini ya Sh6 milioni.

Forkbombo, kundi lililoanzishwa na afisa wa zamani wa idara ya upelelezi wa uhalifu wa mtandaoni wa Kenya (DCI), Calvin Otieno Ogalo, lilikuwa likivamia mashirika na taasisi za serikali hadi 2017, waliposhambulia sacco ya polisi wa Kenya.

Baada ya maafisa wa upelelezi kunasa mawasiliano kati ya kundi la Ogalo na raia wawili wa Marekani waliodhaniwa kuwa sehemu ya mtandao huo wa udukuzi, walivamia kundi hilo na kupata ushahidi uliotumika kuwafungulia mashtaka watu 11 kwa udukuzi wa Mamlaka ya Mapato ya Kenya (KRA).

Mnamo Machi 28, 2017, polisi waliwasilisha washukiwa 10 wa kundi hilo mahakamani kwa ajili ya kushtakiwa. Wiki moja baadaye, mshukiwa mwingine, Alex Mutungi Mutuku, alishtakiwa kwa kusababisha KRA kupoteza Sh3.9 bilioni.

Mojawapo ya njama za kundi hilo ndani ya KRA ilikuwa kuwasaidia wafanyabiashara wasio waaminifu kusajili magari ya nje bila kulipa kodi stahiki. Kwa malipo fulani, wadukuzi hawa wangebadilisha taarifa za akaunti za wafanyabiashara katika KRA na kuwawezesha magari yao kusajiliwa.

Forkbombo pia walikuwa wakifahamika kwa kudukua mfumo wa Mamlaka ya Kitaifa ya Usafiri na Usalama Barabarani (NTSA). Inawezekana kuwa walihusika pia katika kuhujumu tovuti ya NTSA ili kuidhinisha usajili wa nambari za magari kwa wafanyabiashara hao hao wasio waaminifu.

Kundi Lakaribia Kusambaratika

Mashtaka dhidi ya wanachama 11 wa Forkbombo karibu yalifutilia mbali kundi hilo. Kiongozi wao, Ogalo, alikuwa gerezani, pamoja na naibu wake, Mutuku, ambaye alikuwa mmoja wa wadukuzi stadi zaidi katika kundi hilo.

Baada ya Mutuku kuzuiliwa kwa siku 40 na baadaye kupewa dhamana, shughuli za Forkbombo zilisimama kwa mara ya kwanza tangu 2013.

Hata hivyo, mmoja wa wanachama wa kundi hilo, Reuben Kirogothi Mwangi, aliona nafasi ya kuchukua uongozi. Mwangi, mmoja wa washiriki wa kwanza wa kundi hilo, alikuwa tayari amekamatwa na kushtakiwa mnamo 2013 kwa kutumia mifumo ya kompyuta kufanya wizi wa Sh80 milioni kutoka idara ya mahakama.

Mwangi alijikusanyia wafuasi wanne wa kundi hilo na kuendelea na uhalifu wao wa mtandaoni. Wafuasi hao walikuwa Erick Dickson Njagi, Godfrey Gachiri, Erickson Macharia Kinyua, na baadaye waliongeza wanachama wengine wanne kabla ya kuvuka mpaka na kuingia Rwanda kupitia Uganda mnamo 2019.

Wanaingia Uganda, Kisha Rwanda

Wakati Forkbombo ilipovuka Uganda mnamo 2018, maafisa wa Interpol Kenya waliwaonya wenzao wa Uganda kuhusu harakati za kundi hilo. Katika mwezi wa Juni 2019, Forkbombo ilifanikiwa kuvamia Benki ya DFCU ya Uganda kwa kutumia programu fiche na kwa muda wa mwezi mzima waliondoa Ush700 milioni (Sh21.4 milioni) kutoka kwa akaunti za wateja.

Wakati DFCU iligundua kuwa Ush8 bilioni (Sh244 milioni) zilikuwa zimeibwa, waliripoti kwa polisi wa Kampala, na wafanyakazi wawili wa benki hiyo waliokula njama na kundi hilo walikamatwa. Hata hivyo, Forkbombo walifanikiwa kutoroka.

Baada ya miezi minne wakiwa mafichoni, kundi hilo liliingia Kigali, Rwanda, mwanzoni mwa Oktoba 2019, wakiwa na lengo la kushambulia benki nne, ikiwa ni pamoja na Equity Bank inayomilikiwa na Kenya.

Wakati kundi hilo lilipojaribu kuvamia mfumo wa Eazzypay wa Equity mwishoni mwa Oktoba, jaribio lao lilishindikana na walirudi kupanga upya mpango wao.

Kukamatwa Kwa Forkbombo

Mamlaka za Rwanda zilikuwa tayari zimelipata kundi hilo kupitia mbinu za ujasusi. Polisi wa Rwanda kwa kushirikiana na benki ya Equity walipata taarifa kutoka kwa watu waliokuwa wakihusishwa kama "mules" (wale waliotumika kuchukua fedha kwa niaba ya kundi). Baadhi yao waligeuka kuwa vyanzo vya siri kwa polisi.

Mnamo Novemba 1, 2019, mfumo wa usalama wa Equity Bank Kigali ulitoa tahadhari ya jaribio la udukuzi usiku wa manane. Polisi wa Rwanda walivamia na kuwakamata wanachama wa Forkbombo.

Ndani ya kipindi cha chini ya miaka miwili, Rwanda ilihukumu washukiwa 20 - Wakenya wanane, Warwanda 11, na Mganda mmoja - kwa uhalifu wa mtandaoni.

Mkurugenzi Mkuu wa Equity Rwanda, Hannington Namara, aliliambia gazeti la Taarifa Rwanda kuwa kundi hilo lilidharau uaminifu wa Warwanda.

"Katika nchi nyingine za kanda hii, kila mtu anataka dili, lakini si hapa Rwanda. Walikuwa hapa kwa siku kadhaa bila kujua kuwa mifumo ya usalama hapa ni tofauti," alisema Namara.

Lakini huku Forkbombo ikiwa historia, bado kuna makundi mengine ya wadukuzi yanayosababisha hasara kubwa kwa taasisi mbalimbali. Kampuni ya OnNet Africa imetoa onyo kuhusu kundi jipya la Silent Cards, ambalo lilianzishwa mwaka 2017 na wanachama waliokuwa hawaridhishwi na uongozi wa Reuben Mwangi.

Silent Cards walitekeleza wizi wa Sh400 milioni kutoka benki moja nchini Kenya mnamo 2019, moja ya wizi mkubwa zaidi kuwahi kutokea nchini humo.

Kumbuka: Makala hii imetafsiriwa kutoka toleo la Kiingereza la Daily Nation.